een beschrijving van de familie Verbove

De familienaam Verbove, zonder -n, is een 19de-eeuwse verbastering van Verboven met een -n. Deze laatste naam komt veelvuldig voor in Noord-Brabant en Vlaanderen. Een verband met die Brabantse en Vlaamse Verbovens is nog niet aan- getoond: onze tak gaat terug tot in Zeeland. Marinus Verboven wordt rond 1740 geboren in Sint-Maartensdijk op het eiland Tholen. In 1763 trouwt hij in Ouwerkerk op Schouwen-Duiveland met Martina Kooijman.

Tholen
Wanneer Marinus de oversteek waagt van Tholen naar Duiveland is niet bekend. Evenmin is bekend wie zijn ouders zijn. Doordat een groot deel van de doopboeken van het eiland Tholen verloren zijn gegaan, zal het ook moeilijk zijn om die gegevens te achterhalen. Wel weten we dat er nog meer Verbovens waren op Tholen, hoogstwaarschijnlijk verwant aan Marinus. Vermoedelijk zijn zij vanuit de omgeving van Loenhout in Vlaanderen via West-Brabant naar Tholen getrokken.

Ouwerkerk
Marinus en Martina trouwen op 31 juli 1763 te Ouwerkerk. Zij krijgen drie kinderen: Cornelis, Anna en Jacob, die alle drie in Ouwerkerk worden geboren.
Cornelis vestigt zich in Zierikzee, waar hij in 1816 als visser werkzaam is. Hij woont daar met zijn gezin in een straat, die het Gat van West-Noordwesten heet. De nakomelingen van Cornelis blijven vooral in Zeeland wonen. Eén van hen is Pieter Verboven, die aan het begin van de 20e eeuw als loods werkzaam is op de Westerschelde.
Anna verhuist ook naar Zierikzee en trouwt met Willem Roskam.
Alleen Jacob blijft in Ouwerkerk wonen, waar hij als dagloner probeert rond te komen. Dat dat geen eenvoudige zaak was, blijkt wel uit de vele tegenslagen die Jacob in zijn leven heeft moeten verwerken. Zijn eerste vrouw, Cornelia Schaaleven, overlijdt de dag nadat hun 3-jarige zoontje Pieter is overleden. Jacob hertrouwt met Geertrui Heijman, afkomstig van Colijnsplaat, maar ook dat huwelijk brengt hem weinig geluk. Van de zes kinderen die ze krijgen, sterven er vijf op jonge leeftijd. Alleen de oudste zoon Pieter blijft in leven.

Dorsvlegel
Dagloners moesten hun eigen gereedschappen meebrengen om ergens aan de slag te kunnen. De 17-jarige Pieter zat in oktober 1827 zonder dorsvlegel. Geen dorsvlegel betekende geen werk! Zijn vader Jacob wist raad. Hij kapte drie stukken essenhout met de bedoeling daar zelf een dorsvlegel van te maken. Maar daarmee overtrad hij de wet, want het hout kwam uit het bos van de burgemeester. Jacob werd opgepakt door de veldwachter. Pieter besloot vervolgens dan maar een dorsvlegel te gappen uit een boerenschuur, maar ook hij werd betrapt. Beiden moesten voor het gerecht verschijnen. Jacob werd veroordeeld tot drie dagen cel wegens het 'hakken en diefelijk wegnemen van groeijend hout' en Pieter kwam ervan af met acht dagen. Tegen hem was een jaar celstraf geëist, maar de rechter besloot hem mild te vonnissen, gelet op de 'geringe waarde van het ontvreemde' en 'gehoord den Beklaagden confesseerende de dieverij en zich op zijne armoedige omstandigheden ter zijner verschooning beroepende'.
Na deze gebeurtenis gaat het met het gezin snel bergafwaarts. Het huwelijk tussen Jacob en Geertrui loopt op de klippen en Geertrui wordt in 1829 in Goes opgepakt wegens bedelarij. Zij wordt overgebracht naar de bedelaarskolonie Veenhuizen, waar zij in 1835 overlijdt.
Jacob verlaat Ouwerkerk en overlijdt in 1841 moederziel alleen in Haamstede. Bij de aangifte van zijn overlijden blijken de namen van zijn (ex)vrouw en zijn ouders niet bekend en zelfs zijn eigen naam wordt verkeerd gespeld als Van Boven.
Pieter houdt het in Zeeland ook voor gezien en gaat het leger in. Zo komt hij terecht in Vught.

Vught
Vught had een strategische positie in de verdediging van de vesting 's-Hertogenbosch. Dat verklaart de aanwezigheid van de kazernes in het Brabantse dorp. Pieter geniet al vóór zijn veertigste jaar van een militair pensioen, misschien vanwege een ongeval of een ziekte. In 1850 trouwt hij met de twaalf jaar jongere Wilhelmina Dannis, een dochter van de koster van de hervormde kerk in Vught. Ondanks dat Pieter al 40 jaar was toen hij trouwde, stichten zij toch een groot gezin met negen kinderen, waarvan er acht in leven blijven.
Opvallend is dat geen van de kinderen na het huwelijk in Vught blijft wonen. Christina en Petronella trouwen in Breda, Hendrikus in Sprang-Capelle, Johannes in Harmelen, Hendriena verhuist naar Den Bosch en de twee jongste dochters, Anna en Susanna, gaan als dienstboden in Den Haag en Rotterdam werken. Ook de oudste zoon Jacob (Jaap) verhuist naar het westen en komt in Loosduinen terecht.

Loosduinen
Loosduinen, dat tegenwoordig een stadsdeel van Den Haag is, was in de 19e eeuw nog een echt Westlands dorp. De tuinbouw ontwikkelde zich hier destijds in hoog tempo op afgegraven duingebied. Daar vindt Jacob werk in de groenten- en bloementeelt.
Hij trouwt met Doetje Schuil, een dochter van de mandenmaker Oepke Schuil, die oorspronkelijk uit Sneek afkomstig was. Jacob en Doetje krijgen twee kinderen: Pieter (Piet) en Pieternella (Pietje). Daarnaast hebben ze ook nog enige tijd de zorg voor hun neefje Willem, het kind van Jacobs zus Anna. Zij is werkzaam in Den Haag als dienstbode en is ongehuwd. Haar zoontje Willem draagt dus ook de naam Verbove. In 1902 trouwt Anna met de schoenmaker Hubertus Zalme uit Den Haag. Willem Verbove verhuist als kleuter naar Den Haag en wordt daar later behanger en stoffeerder. Zijn kinderen zijn daarna als middenstanders werkzaam in de meubel-, auto- en kledingsector.
Pieter probeert na zijn huwelijk met Johanna Maria Voortman zijn geluk in Duitsland, maar keert al snel terug naar Nederland. Na een kort verblijf in Doetinchem vestigt hij zich toch weer in Loosduinen, waar hij onder andere als schuitenvoerder werkzaam is. Zijn bedrijfje gaat echter in de jaren twintig failliet. Pieter sterft in 1943 in Den Haag.
Zijn zus Pietje verhuist naar Delft, waar zij in 1930 trouwt met Willem Romeijn. Willem en Pietje wonen in een pittoresk straatje in het centrum van Delft, de Trompetstraat.

Tot slot
De naam Verbove (zonder -n) komt slechts weinig voor. Alle dragers van de naam zijn nazaten van Pieter of Willem Verbove en de meesten wonen in Den Haag of omgeving. De verwantschap met de Verbovens met -n dateert van lang geleden. In Zeeland werd aan het begin van de 19e eeuw de naam op allerlei verschillende manieren gespeld: Verboven, Verbove, Van Boven en zelfs Van der Verboove. En in Vught kwam ook de spellingswijze Verboove voor.