Jacob Verbove Simon Adriaan Uittedewillige

De gegevens op deze site mogen worden overgenomen met vermelding van de bron en een link naar deze website.
Neem gegevens niet klakkeloos over; controleer altijd de orginele bron. Neem a.u.b. contact op met de beheerder indien u fouten ontdekt of aanvullingen heeft.
Print Voeg bladwijzer toe

(Levens)Verhalen

» Allemaal zien     1 2 Volgende»     » Dia voorstelling

Daniel Gerhard van der Vat (1909-1977)

Daan Zonderland, journalist en schrijver

Daniel Gerhard van der Vat (1909-1977)

Daan Zonderland, schrijver en journalist

Daniel Gerhard van der Vat - roepnaam Daan - werd op 15 augustus 1909 in Groningen geboren. Hij kwam uit een groot katholiek gezin van zestien kinderen, waarvan er één levenloos ter wereld kwam. Vijf kinderen overleden op zeer jonge leeftijd, waarmee het gezin uiteindelijk dus uit tien kinderen bestond: acht jongens en twee meisjes - een tweeling. Daan was de op drie na jongste.
Zijn vader had een manufacturenwinkel en zijn moeder was tot aan haar huwelijk filiaalhoudster van een vestiging van C&A geweest. Een jaar voordat Daan geboren werd, had zijn vader een nieuwe winkel geopend op de Grote Markt 37 in Groningen en het gezin woonde boven de winkel.

Grote Markt te Groningen, met in het midden de manufacturenwinkel van D.H. van der Vat

Dominicus van der Vat, Daans vader, was een zeer gelovig man, trouw aan de Roomse leer. Voor zijn oudste zonen had hij een carrière in de manufacturenhandel op het oog, maar zijn jongere zonen werden door hem onder druk gezet om een priesteropleiding te volgen. In twee gevallen lukte dat: Juul werd als pater Odulphus missionaris in Brazilië en lector in de kerkgeschiedenis en zijn jongere broer Gerard (pater Lucidius) werd eerst kapelaan in diverse parochies en uiteindelijk pastoor van de Sint-Paschalis Baylonkerk aan de Wassenaarseweg in Den Haag. Ook Daan en zijn broers Jan en Carel begonnen aan de priesteropleiding, maar alle drie kwamen ze uiteindelijk tot de conclusie dat ze niet geschikt waren voor het kloosterleven of het priesterschap. Daan zat, net als zijn broers, op het internaat van het Gymnasium Immaculatae Conceptionis van de Franciscanen in Venray. Hij had weliswaar de Kleine Gelofte al afgelegd, maar kon door pauselijke dispensatie aan het kloosterleven ontsnappen.

Gymnasium Immaculatae Conceptionis van de Franciscanen OFM in Venray

Na zijn afgebroken priesteropleiding koos Daan ervoor om Engelse taal- en letterkunde te studeren aan de Universiteit van Groningen. Zijn vader weigerde de studie te betalen, maar zijn moeder stopte hem in het geheim zo af en toe wat geld toe. In 1932 slaagde hij voor zijn kandidaatsexamen en in 1934 cum laude voor zijn doctoraal. Hij deed een deel van zijn onderzoek in Kopenhagen ­- destijds de goedkoopste plek om te studeren - en vervolgde zijn studie in Londen. Tijdens een vakantie in het Lake District ontmoette hij Kathleen Devanney, zijn latere vrouw, met wie hij ook na zijn terugkeer naar Nederland contact bleef houden. Hij woonde kort bij zijn zus Boudina in Arnhem en promoveerde in 1936 in Groningen met het proefschrift The fabulous opera. A study of continuity in French and English poetry of the nineteenth century. Hij kreeg nog in hetzelfde jaar een betrekking als leraar Engels op de Rijks HBS in Appingedam. Begin 1938 werd hij aangesteld als privaatdocent aan de universiteit van Leiden; inmiddels was hij verhuisd naar Alkmaar, waar hij tevens een aanstelling had bij het RK Lyceum.

RK Lyceum in Alkmaar
Kathleen Devanney
geboorteadvertentie

In 1938 trouwde hij in Londen met Kathleen Susan Devanney en kort na het huwelijk vestigde het paar zich in Alkmaar, in de Corfstraat 5. Een jaar later werd hun eerste en enige kind geboren. Daans vader drong erop aan om hun zoon naar hem te vernoemen, Dominicus Hieronimus, maar uiteindelijk werd het kind Daniel Franciscus Jeroen genoemd. Uit de keuze voor Franciscus blijkt dat de onvoltooide Franciscaner priesteropleiding toch nog zijn sporen had nagelaten en Jeroen was bedoeld als schrale troost voor zijn vader: het Nederlands equivalent voor het Latijnse Hieronimus.

Daan gaf inmiddels ook les op de Alkmaarse Handelsavondschool en vanaf 1940 op het Murmellius Gymnasium te Alkmaar. Het gezin verhuisde naar de Blekerskade 7, vlak naast de school, maar dat huis werd in 1941 door de Duitsers gevorderd om er officieren in onder te brengen. Na een kort verblijf in Bergen vond Kathleen, terwijl Daan in Groningen was voor de begrafenis van zijn vader, een nieuw onderkomen voor het gezin aan de Westerweg 103 in Alkmaar.

Naast zijn werk als docent vond Daan nog tijd om te schrijven. De eerste publicatie van zijn hand onder het pseudoniem Daan Zonderland was het kinderboek Jeroen en de zilveren sleutel (1942). Het verhaal gaat over Jeroen (de naam van de hoofdpersoon is duidelijk geïnspireerd op zijn eigen zoon) die in het bezit komt van een toversleutel waarmee hij elke goede wens in vervulling kan laten gaan. Met een kabouterkoning en een hond die gedachten kan lezen, trekt hij de wereld in om anderen te helpen. Het boek was het begin van een reeks kinderboeken: tot 1960 verschenen er verschillende avonturen van Jeroen.

      boekomslagen Jeroen-reeks

In 1945 nam Daan ontslag als docent omdat hij gevraagd werd om voor het katholieke dagblad De Tijd te gaan werken als buitenlandcorrespondent. Zijn standplaats was Londen, dus het gezin verhuisde daarheen. Onder zijn eigen naam bracht hij verschillende boeken uit, waaronder Britten, beesten en buitenlanders of hoe in Engeland aan het leven wordt geleden (1953), waarin hij met een scherp observatievermogen een satirische kijk op Engeland en de Engelsen ten beste geeft. Ook publiceerde Daan onder zijn pseudoniem verschillende poëziebundels, waaronder Redeloze rijmen (1952) en De kok van Marienbad (1953), waarin hij zich een meester betoonde van het light verse, ook wel oneerbiedig kolderrijm genoemd. Ook schreef hij in de jaren vijftig en zestig nog een reeks jeugdboeken met als hoofdpersoon Professor Zegellak.

Er zwom een garnaal door het Kattegat



Er zwom een garnaal door het Kattegat
Hij was op weg naar Zweden.
Daar was door een droef ongeval
Zijn tante overleden.
Zij was een echte barones
In de garnaalse adel.
Zij was gevallen van haar paard
(Een zeepaard zonder zadel).
Daarom was haar bedroefde neef
Op weg naar ’t verre Zweden.
Ach, niemand weet hoeveel er door
Garnalen wordt geleden


uit: Redeloze rijmen (1952)

De kok van Marienbad


Er woonde een kok in Marienbad
Die thuis een groot aquarium had.
Daar zwommen echter geen vissen in,
Doch enkel een schone zeemeermin,
Voorzien van de gangbare lichaamsbouw,
Half jongedame en half kabeljauw.
Daartoe gedwongen door de kok
Droeg zij een hemd en een onderrok.
En als de kok naar de meermin keek,
Dan klopte zijn hart en werd hij bleek,
Dan klopte zijn hart en knorde zijn maag
Benieuwd naar het antwoord op de vraag
(Een antwoord dat de kok bleef schuwen):
"Zal hij haar stoven of zal hij haar huwen?"

uit: De kok van Marienbad (1953)


In 1954 werd Daan door B&W van Amsterdam voorgedragen voor de benoeming tot hoogleraar in de Engelse taal- en letterkunde aan de Gemeentelijke Universiteit, maar in de Amsterdamse gemeenteraad ketste de voordracht af, omdat hij voor en ook nog gedurende de oorlog fascistische sympathieën zou hebben gekoesterd. Een feit is, dat hij in 1940 lid was van de door het Nationaal Front ingestelde Cultureele Kamer. Een ruime meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad kon hem deze politieke dwaling niet vergeven en koos voor Willem van Maanen, de nummer twee op de voordracht, die vervolgens werd aangesteld als hoogleraar.

Na zijn stationering in Londen verhuisden Daan en Kathleen in 1967 naar Amsterdam, waar ze aanvankelijk in de Dirk Schäferstraat in Zuid gingen wonen en later in Osdorp aan het Langswater. In 1972 verhuisden ze naar een flat aan de Tarwekamp in Den Haag. Op 5 augustus 1977 is Daan in een ziekenhuis in Leidschendam overleden. Zijn weduwe keerde na enige tijd terug naar Engeland, waar hun zoon Dan (Daan jr., alias Jeroen) was blijven wonen. Hij trad trouwens als journalist en schrijver in de voetsporen van zijn vader.

Bronnen:
Illustraties:

Verbonden metDaniel Gerhard VAN DER VAT

» Allemaal zien     1 2 Volgende»     » Dia voorstelling






This site powered by The Next Generation of Genealogy Sitebuilding, Copyright © 2001-2008, created by Darrin Lythgoe, Sandy, Utah. All rights reserved.